Uit de Griekse betekenis van de naam Melisse (latijnse naam: Melissa Officinalis) blijkt waarvoor de plant oorspronkelijk werd gekweekt: Melissa betekent “honingbij”. Van oorsprong komt de plant uit de Oriënt, doch inmiddels wordt zij overal gecultiveerd.
De vaste plant heeft ovale getande bladeren, geurt naar citroen (“citroenmelisse”) en kan tot 80 cm hoog worden. Zij draagt kleine bleekgele bloemen.
De bladeren van de melisse kunnen in kruidenthee worden gebruikt. Het geeft thee een lekker aroma en werkt bovendien kalmerend.
De plant bevat weinig etherische olie, waardoor de olie één van de meest kostbare is die er op de markt te verkrijgen is. Ze wordt vaak vervalst met citroen, lemongrass of citronella.
Het voornaamste olieproducerende land is Ierland.
De olie bezit 2 chemotypes: citral en citronellal en wordt via stoomdestillatie uit de verse bladeren en bloeiende toppen gewonnen, waarbij voor 1 liter olie ca 10.000 kg vers plantenmateriaal nodig is.
Ze is geelgroen tot geel, vluchtig, en de geur kan worden omschreven als zoet, fris en citroenachtig.

Traditioneel gebruik
Melisse is één van de vroegst bekende medicinale kruiden (Paracelsus noemde het het “levenselixer”). Het werd gebruikt tegen angst, melancholie, zwartgalligheid. In de 18e eeuw werd het verwerkt in elixers die de eeuwige jeugd zouden schenken.

Belangrijkste ingrediënten
Belangrijkste ingrediënten: sesquiterpenen, aldehyden (vnl neral en geranial)

Algemene eigenschappen
Ontstekingswerend, antidepressant, bactericide, hartstimulerend, insectenverdrijvend, koortsonderdrukkend, sederend, kalmerend (kan goed werken bij mensen die lijden aan slapeloosheid en lavendel niet kunnen verdragen)
Contra-indicatie: veroorzaakt mogelijk overgevoeligheid en huidirritatie, daarom bij voorkeur gebruiken in lage verdunningen en gebruik vermijden op een gevoelige of beschadigde huid. Altijd eerst een allergie test doen. Inwendig gebruik vermijden bij glaucoom. Algeheel gebruik vermijden bij prostaathyperplasie.

Medische/cosmetische toepassingen
Melisse olie is één van de sterkst werkende antivirale oliën op dit moment. Met name bij het Herpes simplex I virus (koortslip) is zij zeer effectief. Door haar kalmerende en sederende werking kan ze worden toegepast bij hoofdpijn. De olie staat erom bekend dat zij juist in zeer lage concentraties heel effectief werkt. In een aroma-lampje of streamer is de olie goed toepasbaar bij problemen met de luchtwegen zoals astma, bronchitis, en verkoudheid. Ze werkt kalmerend bij angst, onrust en depressie.
Op de huid is ze toepasbaar bij acne, allergieën (NB lage concentraties gebruiken, tot 1%, anders werkt de olie juist huidirriterend). Ze stopt bloedingen bij wondjes. De olie is huidverzorgend na bestralingen (verdund gebruiken!).
In een bad is ze goed werkzaam bij verhoogde bloeddruk, versterker van de hartfunctie, slapeloosheid en depressie.
Tegen zwangerschapsmisselijkheid kan een massage met melisse olie zeer goed werkzaam zijn.

Dosering
Voordat het produkt gebruikt wordt dient eerst een allergie-test te worden gedaan: breng een beetje pure olie aan op de binnenkant van de elleboog. Is er na 24 uur geen irritatie, uitslag, branderigheid of iets dergelijks opgetreden dan kan de olie op de huid gebruikt worden. De olie niet inwendig gebruiken. Contact met ogen dient te worden vermeden.

Op de huid (koortslip, klein wondje): op een klein oppervlak kan de olie puur worden aangebracht, 1 druppel via een wattenstaafje meerdaags aanbrengen.
NB melisse olie geeft een wat branderig, tintelend gevoel indien onverdund gebruikt.

Bij een wat groter oppervlak dient de olie eerst te worden verdund met een vette plantenolie of bodylotion (maximale dosering bij volwassenen op 100 ml basisprodukt: 40 druppels. Op een eetlepel (ca 15 ml) basisprodukt is dit maximaal: 6 druppels). Als regel geldt: hoe groter het oppervlak dat behandeld dient te worden, hoe groter de verdunning dient te zijn. Hoe jonger de persoon die behandeld wordt, hoe groter de verdunning dient te zijn.
Bij kinderen tot 5 jaar nooit puur gebruiken maar altijd in een verdunning gebruiken. Bij kinderen vanaf 5 jaar mag de olie, net als bij volwassenen, puur worden gebruikt op een heel klein oppervlak, zoals bijvoorbeeld een insectenbeet of een kleine huidbeschadiging. Voor grotere oppervlakken is de volgende verdunning als maatstaaf te gebruiken:
Peuters 1-5 jr: maximaal 1 druppels op 1 eetlepel basisprodukt (maximaal 6 druppels op 100 ml basisprodukt).
Kinderen 6-12 jaar: maximaal 2 druppels op 1 eetlepel basisprodukt (maximaal 12 druppels op 100 ml basisprodukt)
In de aromastreamer of geurlampje: enkele druppels naar eigen voorkeur.
In bad: maximaal 2 druppels bij een vol bad. De olie nooit puur in bad gooien, doch via een badolie of badmelk.
NB de olie werkt in lagere doseringen beter dan in hogere!

Voorbeelden voor toepassingen (dosering geldt voor volwassenen)
Bij hoofdpijn: 1 druppel via de vingers op de slapen masseren. NB let op dat de olie niet in de ogen komt!!