Lavendel (Lavandula angustifolia) is een van de bekendste en meest veelzijdige planten in de aroma-therapie en tevens het begin van de huidige aromatherapie: rond 1920 verbrandde een Franse chemist en parfumeur, René-Maurice Gattefossé, ernstig zijn hand. Onmiddellijk doopte hij zijn hand in de dichtstbijzijnde pot met vloeistof om het af te koelen. Deze vloeistof bleek lavendelolie te zijn. Gattefossé merkte dat zijn hand zeer snel genas en dat er geen littekens achterbleef. Na deze ontdekking bleef hij de rest van zijn leven bezig met onderzoek naar plantenoliën en hun eigenschappen alsmede de mogelijke toepassingen (zowel moderne als toepassingen bekend in de oudheid). Hij gaf het gebruik van etherische oliën voor lichamelijke toepassingen de term: aromatherapie.
De olie wordt via stoomdestillatie uit de bloeiende toppen gewonnen, waarbij voor 1 liter olie ca 100 kg vers plantenmateriaal nodig is. Echte lavendel dient niet te worden verward met spijklavendel of lavendin.
De olie is kleurloos tot lichtgeel en de geur kan worden omschreven als zoet en houtig. Hoe hoger de lavendel heeft gegroeid, hoe verfijnder de geur.

Traditioneel gebruik
Zowel de oude Grieken als Romeinen kennen het gebruik van lavendel in parfums, als reinigingsmiddel en als middel om stijve spieren te ontspannen. Eeuwenlang werd lavendel al gebruikt bij de behandeling van o.a. insectenbeten, luizen, spierpijnen, kiespijn en als ontspannings- en reinigingsmiddel (in cosmetica). Tijdens de 1e en 2e wereldoorlog hadden de soldaten lavendelolie bij zich om wonden te desinfecteren.

Belangrijkste ingrediënten
Hoe hoger de lavendel groeit, hoe meer esters deze bevat en des te kalmerender werkt de olie (alpenlavendel).
Belangrijkste ingrediënten: esters (o.a. linalyl-acetaat) en monoterpenolen (o.a. linalol)

Algemene eigenschappen
Lavendel wordt beschouwd als de meest veelzijdige etherische olie. Ze is wondhelend, pijnstillend, ontkrampend, kalmerend (bij lage doseringen), stimulerend (bij hoge doseringen), ontsmettend, anti-bacterieel, anti-schimmel, insectenverdrijvend, immuunversterkend.
Contra-indicaties: geen.

Medische/cosmetische toepassingen
Lavendelolie is te gebruiken als een pijnstiller bij spierpijnen, kiespijn, keelpijn, oorpijn, insectenbeten, hoofdpijn etc. Het werkt verlichtend bij klachten van de luchtwegen. Ze is wondhelend en verzachtend en daarom goed toepasbaar in algemene huid en haarverzorging maar vooral bij problemen zoals acne, psoriasis, eczeem, brandwonden etc.
Ze werkt kalmerend in lage dosering en bevordert het inslapen. In een hogere dosering werkt de olie juist stimulerend.
Lavendel kan worden toegepast bij depressies, angsten, stress en balanceert de emoties.
De olie is geschikt voor alle huid- en haartypen.

Dosering
Voordat het produkt gebruikt wordt dient eerst een allergie-test te worden gedaan: breng een beetje pure olie aan op de binnenkant van de elleboog. Is er na 24 uur geen irritatie, uitslag, branderigheid of iets dergelijks opgetreden dan kan de olie op de huid gebruikt worden. De olie niet inwendig gebruiken. Contact met ogen dient te worden vermeden.

Op de huid: op een klein oppervlak (insectenbeet) kan de olie puur worden aangebracht, 1 tot 2 druppel(s) (eventueel via een watje of wattenstaafje) 2x daags aanbrengen.
Bij een wat groter oppervlak dient de olie eerst te worden verdund met een vette plantenolie of bodylotion (maximale dosering bij volwassenen op 100 ml basisprodukt: 250 druppels. Op een eetlepel (ca 15 ml) basisprodukt is dit maximaal: 35 druppels). Als regel geldt: hoe groter het oppervlak dat behandeld dient te worden, hoe groter de verdunning dient te zijn. Hoe jonger de persoon die behandeld wordt, hoe groter de verdunning dient te zijn.
Bij kinderen tot 5 jaar nooit puur gebruiken maar altijd in een verdunning gebruiken. Bij kinderen vanaf 5 jaar mag de olie, net als bij volwassenen, puur worden gebruikt op een heel klein oppervlak, zoals bijvoorbeeld een insectenbeet of een kleine huidbeschadiging. Voor grotere oppervlakken is de volgende verdunning als maatstaaf te gebruiken:
Baby’s 0-12 maanden: maximaal 1 druppel op 1 eetlepel basisprodukt (maximaal 6 druppels op 100 ml basisprodukt).
Peuters 1-5 jr: maximaal 2-3 druppels op 1 eetlepel basisprodukt (maximaal 12-18 druppels op 100 ml basisprodukt).
Kinderen 6-12 jaar: maximaal 6 druppels op 1 eetlepel basisprodukt (maximaal 40 druppels op 100 ml basisprodukt)
In de aromastreamer of geurlampje: enkele druppels naar eigen voorkeur.
In bad: maximaal 15 druppels bij een vol bad. De olie nooit puur in bad gooien, doch via een badolie of badmelk.

Voorbeelden voor toepassingen (dosering geldt voor volwassenen)
Bij beginnende keelontsteking: 1 a 2 druppels op een eetlepel honing, langzaam opzuigen.
Bij behandeling van puistjes: 20 druppels lavendel, 20 druppels tea tree op 3,75 ml jojoba-olie. Meerdere keren per dag via een wattenstaafje aanbrengen op de puistjes.
Badolie anti-depressie, kalmerend: op 15 ml neutrale badolie of basisolie: 2 druppels kamille, 2 druppels scharlei, 2 druppels lavendel, 1 druppel ylang ylang.
Badolie anti-depressie, stimulerend: op 15 ml neutrale badolie of basisolie: 4 druppels lavendel, 3 druppels rozemarijn, 2 druppels geranium, 2 druppels citroen.
Haarmasker voor droog haar: op 60 ml jojoba olie: 8 druppels atlasceder, 8 druppels scharlei, 4 druppels lavendel. 1x per week inmasseren en 30 tot 45 minuten laten inwerken alvorens het uit te spoelen met een zachte shampoo.